Заңға сүйенген ел – жарқын болашаққа нық қадам — Жамбыл ауданы мәслихатының депутаты Мұхтар Шайдаевтың пікірі
— Құрметті әріптестер, қадірлі жерлестер!
Конституциялық реформа – бұл мемлекеттің саяси-құқықтық жүйесін жаңғыртуға бағытталған аса маңызды тарихи қадам. Аудандық мәслихат депутаты ретінде мен бұл реформаны еліміздің болашақ дамуына серпін беретін, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыратын және халықтың билікке деген сенімін нығайтатын бастама деп есептеймін.
Ең алдымен, Конституция – кез келген тәуелсіз мемлекеттің іргетасы. Онда азаматтардың құқықтары мен бостандықтары, билік тармақтарының өкілеттіктері, қоғам мен мемлекет арасындағы өзара жауапкершілік айқындалады. Сондықтан оған енгізілетін әрбір өзгеріс жан-жақты сараланып, халықтың мүддесіне сай болуы тиіс. Ұсынылып отырған реформалардың басты ерекшелігі – суперпрезиденттік үлгіден біртіндеп теңгерімді президенттік-парламенттік басқару жүйесіне көшуге бағытталуы.
Бұл өзгерістер, ең алдымен, Парламенттің және мәслихаттардың рөлін күшейтеді. Жергілікті өкілді органдарға қосымша өкілеттіктер беру – өңірлердің әлеуметтік-экономикалық мәселелерін жедел әрі тиімді шешуге мүмкіндік береді. Аудандық деңгейде біз халықпен тікелей жұмыс істейміз, олардың күнделікті тұрмыс-тіршілігіндегі өзекті проблемаларды жақсы білеміз. Сондықтан мәслихаттардың ықпалы артқан сайын жергілікті басқарудың сапасы да жақсарады деп сенемін.
Конституциялық реформаның тағы бір маңызды қыры – адам құқықтарын қорғау тетіктерін күшейту. Атап айтқанда, Конституциялық Соттың құрылуы азаматтардың өз құқықтарын қорғауға қатысты мүмкіндіктерін кеңейтеді. Енді әрбір азамат, Бас прокурор және Адам құқықтары жөніндегі уәкіл Конституциялық Сотқа тікелей жүгіне алады. Бұл – әділетті Қазақстан құру жолындағы нақты қадам.
Сонымен қатар, реформалар саяси бәсекелестікті дамытуға да жол ашады. Партиялық жүйені жетілдіру, сайлау рәсімдерін демократияландыру, әйелдер мен жастарға арналған квоталарды енгізу – қоғамдағы түрлі әлеуметтік топтардың саяси үдерістерге белсенді қатысуына ықпал етеді. Бұл өз кезегінде шешім қабылдау сапасын арттырып, мемлекеттік саясаттың теңгерімді болуына әсер етеді.
Ауылдық және аудандық деңгей үшін ерекше маңызды мәселе – жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту. Конституциялық өзгерістер осы бағыттағы заңнаманы жетілдіруге негіз болады. Мәселен, жергілікті бюджеттерді қалыптастыру мен жұмсаудағы ашықтық, қоғамдық бақылаудың күшеюі, тұрғындардың шешім қабылдау процесіне қатысуы – өңірлердің дербестігін арттырады. Бұл – «халық үніне құлақ асатын мемлекет» қағидатын нақты іске асырудың көрінісі.
Менің ойымша, реформалардың түпкі мақсаты – Әділетті Қазақстанды құру. Әділеттілік – заң үстемдігінен, тең мүмкіндіктен, ашық басқарудан басталады. Егер әрбір азамат өзінің құқығы қорғалатынына сенімді болса, мемлекетке деген сенім де нығаяды. Ал сенім бар жерде тұрақтылық пен даму болады.
Әрине, кез келген реформа бір күнде нәтиже бермейді. Ол үшін уақыт, жүйелі жұмыс және қоғамның қолдауы қажет. Сондықтан біз, депутаттар, өзгерістердің мәнін халыққа кеңінен түсіндіріп, олардың ұсыныс-пікірлерін ескеруге міндеттіміз. Конституциялық реформа – тек саяси элитаның емес, бүкіл халықтың реформасы.
Қорытындылай келе, мен конституциялық өзгерістерді еліміздің ұзақ мерзімді дамуына бағытталған стратегиялық шешім деп бағалаймын. Бұл бастамалар мемлекеттік басқаруды жаңғыртып қана қоймай, өңірлердің әлеуетін арттыруға, азаматтардың әл-ауқатын жақсартуға қызмет етеді деп сенемін.
Біздің ортақ міндетіміз – осы реформалардың мазмұнын терең түсініп, оны жүзеге асыруға белсенді атсалысу. Сонда ғана біз Тәуелсіз Қазақстанның жаңа, әділетті әрі қуатты кезеңін бірге қалыптастыра аламыз.