Қазақстан Республикасында мемлекеттік тілдің құқықтық мәртебесі заңнамалық деңгейде айқын бекітілген. Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру – тек атқарушы органдардың ғана емес, сот жүйесінің де маңызды міндеттерінің бірі. Сот тәжірибесінде мемлекеттік тіл туралы заңнаманыдұрыс әрі бірізді қолдану – заң үстемдігінқамтамасыз етудің және азаматтардың құқықтарынқорғаудың маңызды шарты.
Қазақстан Республикасының Конституциясы 7-бабында Қазақстан Республикасындағымемлекеттік тіл – қазақ тілі екені белгіленген. Сонымен қатар, Конституцияда мемлекеттікоргандар мен жергілікті өзін-өзі басқаруоргандарында қазақ тілі ресми түрдеқолданылатыны көрсетілген.
Мемлекеттік тілдің қолданылу тәртібіҚазақстан Республикасындағы тіл туралы заңарқылы реттеледі. Аталған заңда сот ісін жүргізутілін таңдау, құжаттарды рәсімдеу жәнеазаматтардың тілдік құқықтарын қамтамасыз етумәселелері нақты айқындалған.
Қолданыстағы іс жүргізу заңнамасына сәйкес, сот ісі мемлекеттік тілде жүргізіледі, ал қажетболған жағдайда тараптардың өтініші бойыншаорыс тілінде немесе басқа да тілдерде жүргізілуімүмкін.
Бұл ретте сот:
Сот тәжірибесінде талап қою арыздарының, өтінішхаттардың және өзге де процессуалдыққұжаттардың мемлекеттік тілде берілу үлесі жылсайын артып келеді. Бұл мемлекеттік тілдің сот төрелігін жүзеге асырудағы рөлінің күшейіп кележатқанын көрсетеді.
Мемлекеттік тіл туралы заңнаманың сот тәжірибесінде қолданылуы бірнеше маңыздынәтижелерге ықпал етеді:
Сонымен қатар, сот актілерінің мемлекеттіктілде сапалы әрі сауатты дайындалуы құқыққолдану практикасының бірізділігін қамтамасызетеді.
Мемлекеттік тіл туралы заңнаманы сот тәжірибесінде тиімді қолдану – құқықтықмемлекеттің маңызды көрсеткіші. Сот билігіКонституция мен заң талаптарын басшылыққа ала отырып, мемлекеттік тілдің қолданылуынқамтамасыз етеді және азаматтардың тілдікқұқықтарын сақтауға кепілдік береді.
Осылайша, мемлекеттік тілдің сот жүйесіндекеңінен әрі сапалы қолданылуы заң үстемдігіннығайтып, қоғамдағы құқықтық тәртіптіңтұрақтылығына қызмет етеді.
Жамбыл облысы мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының судьясы Е.В.Романенко